Dành cho những ai thắc mắc về một nước Mỹ "Do dân, vì dân"

Ai đã từng đến nước Mỹ chắc chắn đều biết nơi đây không thiếu những tượng đài sừng sững khắp mọi nơi. Mỗi tượng đài nơi đây tượng trưng cho một người nổi tiếng. Người nổi tiếng ở đây không cần phải là người được viết nhiều trên các mặt báo hay tiếng tăm vang dội khắp năm châu. Đơn giản là nằm trong “trái tim công chúng” vì duy nhất chỉ có người dân mới đánh giá đúng nhất ai là người đủ quan trọng để họ rút hầu bao xây dựng tượng đài

Sừng sững ngay giữa trung tâm Washington DC, hình ảnh cây bút chì cao vút tượng trưng cho sự chính trực và tinh thần bất khuất của người Mỹ, đó là đài tưởng niệm vị tổng thống đầu tiên của nước Mỹ - George Washington (1732-1799), người được nhân dân mỹ gọi là "first in war, first in peace, and first in the hearts of his countrymen”.

Bút chì Washington
Gần như khắp mọi nơi trên nước Mỹ, người ta đều có thể gặp tượng đài của Washington – cha đẻ của nước Mỹ. Người xây dựng lên những tượng đài này không phải một tổ chức từ thiện cũng chả phải chính phủ mà là người dân mỹ đóng góp trực tiếp tiền bạc và công sức. Quốc hội Hoa Kỳ tham góp công bằng cách “hiến” miếng đất.
Bắt đầu xây dựng vào năm 1848, bút chì Washington cao 169 m, xây hoàn toàn bằng đá cẩm thạch, được xây dựng dựa trên bản vẽ của kĩ sư nổi tiếng nhất thời đó - Robert Mills. Đây là tượng đài xây cao nhất thế giới.
Vào ngày kỷ niệm 100 năm ngày sinh Washington năm 1832, Hiệp hội tượng đài Washington đã được thành lập bởi một nhóm công nhân chủ yếu để gây quỹ thành lập tượng đài. Sau 4 năm quyên góp và vận động họ đã thu được 28.000 đô la (một số tiền không nhỏ vào thời kì đó) và bắt đầu mở một cuộc thi tìm kiếm bản thiết kế tượng đài.  

Với mục tiêu của bản thiết kế phải thể hiện sự yêu hòa bình, yêu tự do và một lòng trung thành với nhân dân, tạo ra ấn tượng đậm nét với ai nhìn thấy, chưa từng có trên thế giới và bắt buộc xây dựng hoàn toàn bằng nguyên liệu Mỹ, đó là đá granite, tất cả nguyên vật liệu cũng như tiền của đều do dân chúng và các quỹ từ thiện quyên góp.
Cuối cùng Robert Mills, kiến trúc sư từ tiểu bang Maryland, với hiểu biết sâu sắc nền văn hóa bản sắc mỹ cũng như kiến trúc thủ đô Hoa Kỳ đã thắng cuộc. Bản thiết kế dùng một cột cao bốn mặt với chân đế phẳng, bên trong là tượng các anh hùng trong suốt cuộc cách mạng Hoa Kỳ.
Theo dự kiến ban đầu, tổng kinh phí xây dựng là 01 triệu đô, tương đương 500 triệu đô thời giá hiện nay. Dù chỉ quyên góp được 87.000 đô nhưng ban điều hành vẫn quyết định cho xây tượng đài với hy vọng khi nhìn thấy quy mô dân chúng sẽ đóng góp thêm.
Nhưng do thiếu vốn, công việc phải ngưng lại, và mãi tới 30 năm sau khi quyên góp thêm đủ tiền của dân chúng, tượng đài mới tiếp tục được xây dựng. Chính phủ và quốc hội Hoa Kì hoàn toàn đứng ngoài công trình này, tất cả tiền của xây dựng hay công sức quyên góp đều lấy từ tư nhân
Nếu bạn đã ghé thăm thủ đô Washington thì chắc chắn không thể bỏ qua tòa tháp này. Bạn phải đặt trước vé vào cửa trên mạng và phải xếp hàng để lên đỉnh tháp.
Phong thủy trong đền đài
Trong khu Bảo tàng lịch sử tự nhiên National Mall còn có đài tưởng niệm hai vị tổng thống lừng danh Abraham Lincoln và Thomas Jefferson, một nổi danh trong nội chiến còn một người là cha đẻ của bản Tuyên ngôn Độc lập Hoa Kỳ. Kinh phí xây hai nhà tưởng niệm đều do Quốc hội Mỹ cấp. Đây là một trong những công trình kiến trúc đẹp nhất nước Mỹ và thu hút 5-6 triệu khách du lịch tới thăm hàng năm
National Mall là một hệ thống bao gồm bảo tàng, tượng đài ,nhà tưởng niệm được bố trí, thiết kế khoa học, và mang cả tính chất phong thủy chính trị. Nhà tưởng niệm Tổng thống Lincoln, nhìn thằng vào tòa nhà Quốc hội. Ở ngay giữa là Bút chì Washington, gần đó nhà tưởng niệm Tổng thống Jefferson đối diện hồ Tidal Basin.
Hướng của tượng Lincoln nhìn thẳng vào cơ quan lập pháp cao nhất hoa kì cách đó 3km. Còn tượng Jefferson có đôi mắt quan sát Nhà Trắng, cơ quan hành pháp cao nhất nước Mỹ. Giao điểm giữa ánh mắt của “hai cụ” chính là tượng đài Washington biểu tượng vĩnh hằng cho nền dân chủ nước Mỹ.
Tuy không còn sống nhưng Lincoln và Jefferson vẫn dõi theo những hoạt động của Chính phủ và Quốc hội để “đệ trình” với tổng thống cao nhất George Washington đang ngồi trên nóc bút chì. Người dân mỹ coi đó như con mắt của dư luận, luôn theo dõi các nhánh quyền lực của nước mỹ hoạt động “vì nước vì dân” như thế nào.

Từ tuyên ngôn độc lập tới nhân quyền đều có tượng
Năm 1968, sau khi Martin Luther King bị ám sát, một tổ thứ phi chính phủ Alpha Phi Alpha đã lên kế hoạch dựng tượng ông. Nhưng mãi cho tới năm 1986, khi ngày sinh của ông được chọn là ngày lễ của Hoa Kỳ thì việc dựng tượng đài mới được tiến hành.
Việc gây quĩ quyên góp trong dân chúng được tiến hành từ tháng 8-2008, chỉ trong 04 tháng đã thu được 108 triệu đô la bao gồm cả quĩ từ thiện hay các quỹ của những công ty tư bản. Quốc hội Hoa Kỳ có dùng tiền thuế của dân để đóng góp 10 triệu đô la.
Bức tượng ML King được khởi công vào tháng 12-2009 và phải mất tới gần 02 năm sau đó (10-2011) tuyệt tác mới được hoàn thành. ML King đứng hiên ngang trên phiến đá “Stone of hope – Viên đá của sự hy vọng” . Hình tượng ML King tượng trưng cho hy vọng của hơn 50 triệu người dân Mỹ gốc phi, nó tái hiện mại mại hình ảnh đấu tranh kiên cường của ông và cộng sự đòi nhân quyền và cuộc sống tốt đẹp hơn cho những người Mỹ gốc Phi.
Trong bản tuyên ngôn độc lập nước Mỹ có viết : “Mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng…”. Chính nhờ vào điều này mà ML King luôn một lòng đấu tranh chống lại sự bất bình đẳng dân tộc. Thêm một điều thú vị là ngay sau khi ra đời vào năm 1943 nhà tưởng niệm Jefferson, trên cửa ra vào có một dòng chữ “White Only – chỉ dành cho người da trắng”. Để rồi 30 năm sau thì tượng ML King - người đấu tranh cho sự công bằng của mầu da được dựng lên đối diện với tượng Jefferson. Lúc này mới biết thời thế đã đổi thay.

Nước Mỹ và những tượng đài do dân và vì dân
Rất ít nơi nào mà người dân lai làm được những chuyện như ở Mỹ. Tự nguyện đóng góp, tự nguyện xây dựng và tự nguyện bảo tồn, tất cả đều không hề liên quan đến chính phủ hay quốc hội.
Từ bức tượng của Jefferson và Washington tại Washington, đến khu tưởng niệm Franklin Delano Roosevelt, người hùng của phe đồng minh trong thế chiến thứ 02 đều được người dân tự nguyện xây dựng.
4 bức tượng trong công viên Lafayette do nhân dân Đức, Pháp và Ba Lan gửi tặng, bức tường đá hoa cương tưởng nhớ những người lính mỹ hi sinh trong chiến tranh Việt Nam tại National Mall  , hay những bức tượng những người lính Mỹ đang rã rời bước đi trên một cánh đồng (khu vực tưởng nhớ chiến tranh Triều Tiên) , tất cả đều là sản phẩm của người dân, quốc hội Mỹ chỉ đơn giản cấp một miếng đất và kí phép xây dựng.
Tượng thần Tự do – biểu tượng vĩnh hằng của nước Mỹ- ở New York cũng do nhân dân Pháp tặng, và còn nhiều rất rất nhiều những “biểu tượng” khác ở nước Mỹ được làm nên do sự tình nguyện của người dân.
Ai đã từng đến nước Mỹ chắc chắn đều biết nơi đây không thiếu những tượng đài sừng sững khắp mọi nơi. Mỗi tượng đài nơi đây tượng trưng cho một người nổi tiếng. Người nổi tiếng ở đây không cần phải là người được viết nhiều trên các mặt báo hay tiếng tăm vang dội khắp năm châu. Đơn giản là nằm trong “trái tim công chúng” vì duy nhất chỉ có người dân mới đánh giá đúng nhất ai là người đủ quan trọng để họ rút hầu bao xây dựng tượng đài
Có người nói đùa, chính khách Mỹ mà lấy tiền thuế của nhân dân ra xây đền đài thì chẳng khác nào nông dân Việt Nam đuổi gà cho vợ. Không hiểu thực hư thế nào, nhưng ở nước Mỹ  chuyện tư nhân mạnh hơn nhà nước là có thật, ít nhất trong chuyện xây đền đài. Mà những giá trị kiến trúc - lịch sử, du lịch hay tư tưởng cho thế hệ trẻ thì không thể nào cân được bằng tiền.


Post a Comment