Ý nghĩa mâm ngũ quả và phong tục 3 miền ngày Tết.

Tủy theo đặc điểm văn hóa, phong tục từng vùng miền mà mâm ngũ quả có những kiểu trưng bày khác nhau. Nhưng dù bất cứ đâu, theo phong tục mâm ngũ quả phải đủ ít nhất 5 loại trái cây, đủ 5 màu tượng trưng cho ngũ hành.

Có thể bạn quan tâm:


Ngoài ra theo phong tục cổ xưa, khi cây đâm hoa kết trái cũng là lúc kết thúc việc chăm bón, lao động, tới lúc hưởng thành quả. Vì thế mâm ngũ quả còn tượng trưng cho công sức lao động của người nông dân. Qua cả 1 năm lao động vất cả, con cháu lựa những trái cây ngon nhất, đẹp nhất, dâng lên ông bà tổ tiên bày tỏ lòng thành kính.

Mâm ngũ quả ngày tết tượng trưng cho sự may mắn, lòng mong muốn những điều tốt lành trong năm mới. Không phải tùy tiện mà chọn loại quả đặt trên mâm ngũ quả, mỗi loại quả đều có 1 ý nghĩa riêng, việc lựa chọn loại quả nào tùy theo văn hóa từng vùng miền.

- Lê : tượng trưng cho công việc suôn sẻ y như vị ngọt của trái.
- Lựu: tượng trưng cho con cháu đầy nhà, anh em một lòng
- Đào: thể hiện sự trường trọ
- Quả phật thủ: giống như bàn tay của phật tổ, che chở bảo vệ con người
- Táo: có nghĩa là phú quý.
- Hồng, quýt: sự thăng tiến trong công việc. thành đạt.
- Thanh long (rồng mây hội tụ) phát tài phát lộc
- Bưởi, dưa hấu: căng tròn, báo hiệu mọi sự may mắn
- Chuối xanh: hình dạng giống bàn tay hứng lộc từ trời.
- Quả trứng gà (hay Lê-ki-ma): lộc trời cho.
- Sung: sức khỏe dồi dào, sung mãn, tiền bạc sung túc
- Đu đủ: cuộc sống luôn đầy đủ
- Xoài: tượng trưng tiền bạc không thiếu thốn. (đủ xài)

Từng địa phương theo phong tục, thiên nhiên, thời tiết mà có những cách bày biện khác nhau. Mâm ngũ quả tượng trưng cho sự đầy đủ sung túc trong năm mới vì thế từng vùng miền có những cách bày trí khác nhau trong mâm ngũ quả. Hành trình du lịch xin giới hiệu đến bạn ý nghĩa mâm ngũ quả từng vùng miền.

Mâm ngũ quả miền Bắc

Ở miền Bắc, mâm ngũ quả thường có 5 loại quả: chuối (hoặc phật thủ), đào, hồng, bưởi, quýt. Cách bày biện sẽ là nải chuối ở dưới cùng như bàn tay nâng đỡ những quả khác, hứng lấy lộc trời ban. Hoặc quả phật thủ phía trên tựa như bàn tay phật pháp phù hộ độ chì cho con cháu trong nhà. Một mâm ngũ quả đẹp phải có đầy đủ màu sắc: màu xanh của chuối, vàng ươm của đào chín,  màu đỏ tựa may mắn của quýt hay những quả hồng chín mọng.


Mâm ngũ quả miền Trung

Miên Trung nghèo khó, không được thiên nhiên ưu ái thời tiết thuận lợi giống như 2 miền Bắc Nam nên mâm ngủ quả người nơi đây cũng giản dị y như người miền Trung vậy. Người dân miền Trung cũng vì thế thường không câu nệ chuyện mâm ngũ quả, thời tiết khô cằn không cho phép nơi đây có nhiều cây trái. Người miền Trung thường có gì cúng nấy, chủ yếu là lòng thành tâm dâng lên tổ tiên, mong ước sang năm mưa thuận gió hòa.


Mâm ngũ quả miền Nam

Trái ngược với tính cách sống phóng khoáng, người miền Nam rất cầu kì trong chuyện chọn trái cây bày biện trong mâm ngũ quả. Khác với ngoài Bắc, chuối , cam quýt đặc biệt không xuất hiện trong mâm ngũ quả người miền Nam. Vì chuối phát âm gần giống "chúi" và "quýt làm cam chịu" mang nhưng ý nghĩa không hay nên 2 loại quả này không xuất hiện trong mâm ngũ quả.

Mâm ngũ quả của người miền Nam thường có các loại trái cây: mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài (đọc giống như cầu sung vừa đủ xài), ở dưới là 3 trái thơm thể hiện sự vững chãi, tấm lòng nhân hậu. Đặc biệt, không thể thiếu cặp dưa hấu, tượng trưng cho lòng trung nghĩa của người phương Nam.



Ngày nay, kinh tế phát triển, mâm ngũ quả có thể biến tấu theo nhiều loại trái cây, có nơi còn là "thập quả" nhưng ý nghĩa của mâm ngũ quả không bao giờ thay đổi. Mâm ngũ quả thể hiện cho ý tưởng, triết lý, tín ngưỡng  ngày Tết, tượng trưng cho truyền thống dân tộc Việt Nam. Tuy khác nhau nhưng mâm ngũ quả ba miền trên bàn thờ ngày Tết vẫn là nơi hội tụ của tinh hoa của cây, của nét văn hóa dân tộc và ý nguyện cầu an, đủ, hòa mà người dân Việt Nam.


Post a Comment